Akceptuję
Na naszej stronie stosujemy pliki cookies. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczone w Państwa urządzeniu. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności.
Allegro | eBay | Numimarket | Blog | Archiwum | Baza akcji | Logowanie
Facebook | Google+ | YouTube
Jesteś tutaj: Strona główna > Aktualności

Aktualności na naszym profilu Facebook

Obecnie wszelkie aktualności, zapowiedzi, prezentacje i dyskusje są właśnie na naszym profilu FB tutaj

Zapraszamy na Bloga

Szarsze opracowani, artykuły, wpisy i przemyślenia, a także zapowiedzi aukcyjne publikujmy na naszym Blogu pod adresem blog.gndm.pl

Filmiki numizmatyczne na YouTube

Obecna technika pozwala nie tylko na zdjęcia i opisowe omówienia, ale i na prezentacja filmowe. Ciekawsze egzemplarze prezentujemy na naszym profilu YouTube

Archiwum sprzedaży

Zobacz co i za ile sprzedaliśmy pod adresem archiwum.gndm.pl


Rzadki półtorak 1614 bez oznacznie wartości (3) - Kopicki R8

Półtoraki 1614... warto oglądać drobne monety
Pod tarczami zamiast oznczenia wartości cyfrą (3) herb AwdaniecOglądając zbiory, wystawy, czy katalogi zazwyczaj uwagę oglądających przykuwają grube sztuki złote, dukaty, talary itp. Te wzbudzają najwięcej westchnień i zachwytów. Z czego to wynika ? Owszem, często z urody takich monet. Na dużym stemplu monety, która już w czasie swojego obiegu miała wysoką wartość nabywczą można było kunsztownie przedstawić mnogość wyobrażeń, a przygotowanie stempli często powierzano wybitnym artystom, więc jest się czym zachwycać. Drobna moneta z reguły była przygotowana i wybijana już mniej starannie, ale i te małe egzemplarze potrafią zachwycać, szczególnie jeśli są pięknie zachowane.
Przy grubych sztukach pożądanie często wzbudzają jednak egzemplarze zachowane słabo, czy wręcz fatalnie, więc chyba nie tylko o piękno tu chodzi ? Weźmy przykład denara Bolesława Chrobrego. W swoich czasach była to gruba moneta, ale patrząc z perspektywy późniejszych emisji, szczególnie królewskich z XVI-XVIII wieku jest to jednak "drobiazg", a jednak moneta wywołuje wiele emocji. Egzemplarz ledwie czytelny, który wymaga dużej wyobraźni aby w ogóle zobaczyć na nim to, co według teorii powinno tam być wywołuje zażarte, odbywające się na wysokich poziomach cenowych, utarczki aukcyjne. Więc z czego to wynika ? Moim zdaniem duże znaczenie ma  charakterystyczności typów, łatwa ich rozpoznawalność i łatwo zapamiętywalna rzadkość, a to właśnie rzadkość i unikatowość wzbudzają wśród kolekcjonerów największe pożądanie. Nie trzeba lat doświadczeń i dużej wiedzy, by docenić rzadkość i wyjątkowość 100 dukatów, portugała, grosza Kazimierza Wielkiego czy dwutalarówki Jana Kazimierza.
Zupełnie inaczej jest jednak z monetą drobna i pospolitą typologicznie. Nie trzeba wcale zaawansowanej wiedzy, aby wiedzieć, że boratynki czy tytułowe półtoraki Zygmunta III Wazy to masówka. Monety te są często ignorowane jako mało atrakcyjne kolekcjonersko i nie godne uwagi. Jeśli są sprzedawane, to często w zestawach, w większych grupach, z ogólnymi zdjęciami itp. i właśnie wśród takiej ignorowanej masówki czasami przemykają prawdziwe rarytasy.  W takiej drobnicy trafiają się dużej klasy rzadkości, często wielekroć rzadsze niż niejeden talar czy dukat. Ale jest to temat zdecydowanie trudniejszy, wymagający cierpliwości, katalogów i wiedzy. Mając do wyboru talara, dukata i garść półtoraków łatwo wziąć talara i dukata jako atrakcyjne numizmaty, a garść półtoraków odsunąć na bok jako nieinteresujące drobiazgi.

My jakiś czas temu już zignorowaliśmy półtoraka Jana Kazimierza z roku 1661, pokazany obok na zdjęciu. Niby zwykły półtorak w niezbyt ciekawym stanie zachowania, ale jednak niezwykła była w nim liczba wpisana w jabłko królewskie. Było to 24, tak jak za panowania Zygmunta III (oznacza 24 sztuki składające się na talara), gdy tymczasem za Jana Kazimierza talar kosztował już 60 półtoraków i w jabłku powinna być wpisana właśnie liczba 60 ! Niby drobiazg, ale ważny i bardzo rzadko spotykany. Diabeł tkwi w szczegółach. Kopicki ocenił rzadkość takiej monety na R8, niemniej od czasu wydania jego katalogu odnotowałem oprócz naszego egzemplarza pojawienie się w handlu jeszcze trzech innych stuk. Nasza archiwalna aukcja dostępna tutaj, mimo że w opisie nic nie było rzadkości, to moneta zastała doceniona, choć cena wynikowa niewątpliwie i tak ucieszyła nabywcę :)

Obecnie na aukcjach mamy ciekawą, przeglądową grupę półtoraków Zygmunta III Wazy z pierwszego roczniak bicia tego nominału - 1614. Wiać po nich, że dopiero szukano dla tej monety jakiegoś "pomysłu" na standaryzację, gdyż typów i odmian jest tu mnogość, i znowu o mało nie przegapiliśmy unikatowego egzemplarza. Rozpatrując zagadnienie pobieżnie, można powiedzieć, że półtoraki Zygmunta III Waza są pospolite, a rzadki i poszukiwany jest z roku 1614 półtorak z orłem. Moneta odmienna typologicznie więc łatwa do wyłapania, rzadziej występująca w handlu, ale jednak spotykana i zapamiętana jako wyraźnie droższa od typowych odmian z tarczami. Przy pobieżnym potraktowaniu zagadnienia łatwa do zapamiętania jako charakterystyczna i rzadka odmiana półtoraka.  Otwórzmy jednak katalog Kopickiego, aby bardziej zgłębić zagadnienie. Przy półtorakach 1614 mamy:
  • #827 - na awersie data skrócona 1-4, Orzeł na rewersie i wartość wyrażona jako (Z4) pod nim; rzadkość oceniona na R3, monetę taką mamy na aukcji tutaj
  • #828 - j.w ale wartość wyrażona jako (3) pod orłem; rzadkość R4, monetę taką mamy tutaj
  • #829 - j.w, ale legendę na awersie kończy znak haki (mennica krakowska); rzadkość R5
  • #830 - awers j.w., ale na rewersie Orzeł zastąpiony przez Tarczę herbową, a pod nią oznaczenie wartości (3); rzadkości R  (typ rewersu przyjęty jako "standard" półtoraka w późniejszych emisjach)
  • #831 - awers j.w. ale na rewersie, pod Tarczą herbową brak oznaczenia wartości, a w jego miejscu powtórzony jest herb Awdaniec; pozycja unikatowa, ocena rzadkości R8, wycena c.a. i informacja, że moneta znana z przedwojennego zbioru Mańkowskiego; mamy obecnie taką pozycję na naszych aukcjach ! tutaj
  • #832 - jak #830, ale bez znaku Haki kończącego legendę awersu (mennica Bydgoszcz); ocena rzadkości R, dostępny na naszych aukcjach tutaj
  • #833 - na awersie data pełna 16-14; rewers typowy, z tarczami; unikatowa pozycja, ocena rzadkości R8

Do napisania niniejszego artykułu zainspirował mnie właśnie bardzo rzadki półtorak Kopicki#831, pokazany na pierwszym z poniższych zdjęć, który na naszych aukcjach jest jeszcze dostępny do czwartkowego wieczoru. Pozycja oceniona przez Kopickiego na R8 i rzeczywiście bardzo rzadka - ja nie znalazłem żadnych jej notowań w handlu. U nas wystawiona jest obecnie bardzo ładnie zachowana sztuka. Zdecydowanie polecam.


Damian Marciniak

rzadkosć R8, brak oznaczenia nominału; na awersie i rewersie powtórzony herb Awdaniec Półtorak Bydgoszcz 1614 - odmiana z tarczami orzeł na rwersie, pod nim oznaczenie wartości Z4  na rewersie orzeł, pod nim oznaczenie wartości (3) 

Link został wysłany!